Persoonlijke hulpmiddelen
U bent hier: Home Onderzoek Taalkunde Taalcorpora Taaldatabank Middelfries
Document Acties

Taaldatabank Middelfries

Het 'Middelfries' is de vroege vorm van het Nieuwfries, die dateert uit de periode 1550-1800.

Alle bronnen uit dit tijdperk zijn verzameld en uigegeven, doorgaans in de serie Estrikken van het Fries Instituut van de  Rijksuniversiteit Groningen. De Fryske Akademy heeft al dat materiaal digitaal opgeslagen in de  de taaldatabank 'Middelfries'. Het corpus is bijna geheel gelemmatiseerd. Dat wil zeggen dat alle woorden aan een lemmavorm (de ingang in een woordenboek) gekoppeld zijn en dat de plaats van een vorm in een paradigma wordt aangegeven, bijvoorbeeld van een werkwoordsvorm wordt onder andere aangegeven welke persooons, getals- en tijdskenmerken hij heeft.

Het corpus bevat ongeveer een half miljoen tokens mei zo'n 80.000 verschillende woordvormen van 21.000 verschillende lemma's. Fries materiaal dat nog niet bekend was is onlangs verschenen als Frysk fan 1550 oan 1801, uitgegeven door Philippus Breuker, Estrik/Ålstråk 82, Grins/Kiel/Leeuwarden, 2008.  De verzameling spreekwoorden van Burmania (1641) is becommentarieerd en geanalyseerd door Frits van der Kuip, en uitgegeven in  De Burmaniasprekwurden (Ljouwert 2003).

De taaldatabank geeft toegang tot de teksten en tot het zoekprogramma op woorden en woordvormen. De gebruiker heeft twee zoekmogelijkheden om een Midfries woord in zijn context te bekijken: door een Midfriese woordvorm of door een Nieuwfriese lemmavorm in te typen. De gebruiker krijgt tevens een overzicht van de verschillende spellingen en via het lemma van het paradigma waarin het woord thuishoort. Geïnteresseerden kunnen zich gratis aanmelden als gebruiker van de taaldatabank: de taaldatabank. Volg dan de instructies op het scherm. Bij eventuele problemen kunt U contact opnemen met  Arjen Versloot.

Teksten die geschreven zijn in het Hylpersk (Hindeloopen), Molkwarders (Molkwerum) of Skiermûntseagersk (Schiermonnikoog) zijn in een apart deelbestand 'Dialfoar1800' ondergebracht. Bestudering van dit oudere Fries met behulp van de Taaldatabank heeft een lijst van gelocaliseerde auteurs en teksten opgeleverd. Sommige teksten zijn weliswaar anoniem, maar konden met behulp van een analyse van inhoud en taalkenmerken toch gelocaliseerd worden, hetgeen voor historisch dialectonderzoek nuttig is. Hieronder volgen de ons bekende gelocaliseerde auteurs en teksten. Ernaast is een kaartje toegevoegd dat het resultaat is van historisch dialectonderzoek met behulp van de taaldatabank.


BETELJE.JPG

namme lokalisearring jier
16e ieu

Reyner Bogerman Eanjum 1547
Rienck Hemmema Hitsum 1571
17e ieu

Mr. Jan Sickes Akkrum 1671
- anonym 1626a Balk 1626
Gysbert Japicx Boalsert 1650
M. Lasis Burchwert 1675
Vitus Ringers Doanjum 1686
- anonym 1655g Dronryp 1655
Pieter Freercks Eagum 1649
J. Arcerius Frjentsjer 1658
J. v. Hichtum Hichtum 1650
- anonym 1672b Hylpen 1672
J. Hilarides Hylpen 1693
- anonym 1675c It Hearrenfean 1675
Sipke Hendricx Duynterp Jutryp 1661
Titia Brongersma Kollum 1686
- anonym 1602-Vredeman lieten
Ljouwert 1602
J.J. Starter Ljouwert 1626
Klaas Pieters Hoeckstra Ljouwert 1679
Hero à Schingen Skingen 1635
J.A. Znitzer Snits 1654
Sijoerd Oenes Surhuzum 1641
G. van Burmania Tsjummearum 1614
A.R. Warkum 1681
18e ieu

- anonym 1795 Akkrum 1795
- anonym 1782e Aldskoat 1782
R[inse] W[obbes] Arum 1736
- anonym 1796c Berltsum 1796
D.M.B.F.S.S.T.E.P.S. Burgum 1731
- anonym 1778g Bûtenpost 1778
Philips Frederik Vegilin van Claerbergen De Jouwer 1707
De FRIESZE HYSTOORJESCHRUWWER. De Jouwer 1796
Sjoerd van Dokkumborg Dokkum 1743
F.H. van der Ploeg Dokkum 1777
B. Fabrycius Drachten 1766
W. H. van Sijtzamá Driezum 1783
- anonym 1784a Dronryp 1784
P. Ferwerda Ferwert 1767
Dy fin Frientier Frjentsjer 1703
S. Althuysen Frjentsjer 1752
Jan Althuysen Frjentsjer /
De Lytse Jouwer
1754
A. D. Garyp 1760
J. R. Tasma Grou 1709
J.H. Halbertsma Grou 1792
Hans Classes Heech 1744
- anonym 1703b Hylpen 1703
- anonym 1729az Hylpen 1729
- anonym 1753b Hylpen 1753
- anonym 1754e Hylpen 1754
Foeke Sjoerds Ie 1764
J. Tadema Langwar 1706
M. Covperus Ljouwert 1754
Jelke Jdses Tinga fin Liouwerd. Ljouwert 1785
Hessel Joukes Schilstra Lytsewierrum 1786
J. Rommertz Makkum 1767
F. Rondaan Makkum 1768
J. Sjoerds Makkum 1769
Cynthia Lenige Makkum 1773
Marike Rommerts Makkum 1775
D. Lenige Makkum 1784
W. Gjerrits Makkum 1793
- anonym 1796f Menaam 1796
Æ: J: P: M: E: Mitselwier 1756
- anonym 1715c Molkwar 1715
J. Hilarides Molkwar 1718
H. Braunius Molkwar 1745
- anonym N-Dc Molkwar 1750
P. Oosterkamp Nijhoarne 1726
Coop Roels Rottefalle (De) 1783
Melle Ruurds Venenga Skiermûntseach 1787
R. de Lover Snits 1710
- anonym 1750c Stiens 1750
D. Simonides Surch 1732
Zymen Gellerts Tsjom 1778
- anonym 1741c Warkum 1741
P. Coupeer Wergea 1734
E. Meinerts Westergeast 1779

 


Powered by Plone