Intranet
WFT
KNAW
Frysk
Frysk
WFT
Frysk
Nederlands

Adellijke egodocumenten in Friesland uit de zeventiende eeuw

Studiedag op 5 oktober 2012 bij de Fryske Akademy in It Aljemint te Leeuwarden

In de Gouden Eeuw was er in Friesland sprake van een duidelijke adelscultuur. We komen vele edelen tegen in hoge militaire en bestuurlijke functies, onder wie bijvoorbeeld de Aylva’s, de Burmania’s en de Eysinga’s. Zeker in vergelijking met het gewest Holland was er een adelshegemonie in de Friese samenleving, die door de edelman zelf en door de overige Friezen ook werd gevoeld. De edelen probeerden op tal van manieren hun superioriteit te tonen en probeerden zich te onderscheiden door hun levensstijl, standsbesef en aristocratische distinctie en zelfrepresentatie. Exclusief adellijk waren deze idealen echter niet. De edelen genoten ook in Friesland, waar geen ridderschap was, wel degelijk politieke en juridische privileges, die ook de nodige kritiek op hebben opgeroepen. Een belangrijke bijdrage voor een beter begrip van deze adelscultuur in de vroegmoderne tijd is de studie van P.N. Noomen over de Friese stinzen in middeleeuws Friesland en hun bewoners (Hilversum 2009).

Een klein gedeelte van de begrafenisstoet van stadhouder Willem Lodewijk (1560-1620) in Friesland. De katholieke edelman Schelte van Aebingha was een van de rijkste Friezen in de eerste helft van de zeventiende eeuw. (Foto: Jacob van der Vaart)

Programma

10.00 – 10.30

Inschrijving en koffie

10.30 – 11.00

Opening door dagvoorzitter Rudolf Dekker (Huizinga Instituut, Amsterdam): Status quaestionis onderzoek van egodocumenten

11.00 – 11.30

Paul Noomen (FA): Wat is adel in zeventiende-eeuws Friesland?

11.30 – 12.00

Wiebe Bergsma (FA): De neven van Poppo van Burmania

12.00 – 12.30

Arjen Dijkstra (RUG): Was er een adellijke academische cultuur in Franeker?

12.30 – 12.45

Discussie 

12.45 – 14.00

Lunch, boekentafel, wandeling Akademytuin (mogelijk Indian Summer)

14.00 – 14.30

Marlies Stoter (Fries Museum): Het aantekeningenboekje van een adellijke dame:  Andriesa Lucia van Bronckhorst

14.30 – 15.00

Yme Kuiper (RUG): ‘Ick adt mit catholijke edelluyden’. Adellijke levensvormen in Friesland, zoals vastgelegd in de dagboeken van Willem Frederik van Nassau

15.00 – 15.30 

Gerda Huisman (UB/RUG): Het verslag van de Italiëreis van Tiberius van Eminga

15.30 – 16.00

Hanno Brand (FA): 'Zittend tussen twee stoelen'. Adellijke dilemma's in de correspondentie van stadhouder Johan Willem Friso

16.00 – 16.15

Discussie

16.15 – 16.40

Pauze

16.40

Aanbieding door de bezorger Wiebe Bergsma van Poppo van Burmania, Geschiedenissen aan Henk van Nierop onder het genot van een hapje en een drankje en neipetear

Organisatie: Fryske Akademy (Wiebe Bergsma en Hanno Brand) in samenwerking met de Stichting Werkgroep Adelsgeschiedenis en de projectgroep Auto/Biografie van het Huizinga Instituut

Opgave tot 1 oktober 2012 bij: Anke van Gorkum of tel. (058) 213 14 14/234 30 25)

Kosten: € 20,00, inclusief koffie, lunch en borrel (gepast te voldoen aan de zaal).

Mooie woorden

“Ús âldfaars taal ferhúnd, ferstaat, ferproppe wie nêsteby yn it reach betiisd, yn it jierfek stoppe”

“Our ancestral language despised, orphaned, neglected had almost been deposed, a relic of ancient history.” Meelcke Lasis (1630? - ?)


Frysk Frysk