In de zeventiende en achttiende eeuw waren de grietmannen ongetwijfeld de machtigste regenten van Friesland. Deze voor het leven gekozen rechters en bestuurders van de dertig plattelandsdistricten werden doorgaans voor hun grietenij afgevaardigd als volmacht naar de Landdag, de bijeenkomst van de Friese Staten. Met driekwart van de stemmen vormden zij de meerderheid in de Friese Staten. Als grietman en als volmacht werden zij gekozen door de eigenaars van ongeveer 10.000 stemdragende boerderijen. Voor de machtspositie van de grietmannen en hun naasten was derhalve grond- en daarmee stemmenbezit zeer belangrijk. De situatie in Friesland was daardoor wezenlijk anders dan in de overige provincies van de Republiek. In de andere gewesten waren de steden veel belangrijker en speelden de burgerlijke elites de eerste viool; nergens was het electoraat zo groot als in Friesland.

De kern van het onderzoek is een analyse van de stemkohieren van 1640, 1698, 1758 en 1788. Door een toenemende concentratie van stemmen bij een beperkt aantal families en door de vorming van stemmenmonopolies ontstonden er in de loop van de zeventiende en achttiende eeuw echte grietmansdynastieën. Verder wordt onderzocht welke omstandigheden deze olichargisering mogelijk maakten, welke strategieën werden gebruikt om de stemmen binnen de generaties te consolideren en hoe de regenten de lucratieve ambten die op de Landdag vergeven werden onderling verdeelden; tevens worden de politieke mores bestudeerd. Bovendien wordt de Friese politieke elite 'van binnenuit' bekeken door middel van case-studies van de regentenfamilies Vegilin van Claerbergen en Sminia. De resultaten van het onderzoek zullen worden gepubliceerd in een dissertatie, die vermoedelijk in 2008 zal verschijnen.   

H. Spanninga