Foar it flagjen fan legere oerheden, bedriuwen en boargers

Algemien
Foar it brûken fan flaggen fan legere oerheden - provinsje, stêd/gemeente en doarp/wyk - jilde yn prinsipe deselde rjochtlinen as foar it brûken fan de nasjonale trijekleur:

• flagge út fan sinne-opgong oant sinne-ûndergong
• as it tsjuster is, allinne as de flagge goed ferljochte wurdt troch in skynwerper, leafst fan twa kanten
• flagjen is tastien foar alle feestlike barrens, dy't de provinsje, stêd/gemeente, boargers en bedriuwen oanbelangje (lykas by it heljen fan in diploma, jubileum en al sa mear)
• it is NET tastien om de flagge foar reklamedoelen te brûken.

As rjochtline foar it brûken fan hokker flagge by hokker barren, kin it folgjende oanholden wurde:

• nasjonaal barren: de Nederlânske flagge
• provinsjaal barren: de provinsjeflagge
• steds- of gemeentebarren: steds- of gemeenteflagge
• doarps- of wykbarren: doarps- of wykflagge.

De oerheden hearre harren dêr yn alle gefallen oan te hâlden, sadwaande gjin Fryske flagge of gemeenteflagge op in oerheidsgebou by in nasjonaal barren. It is ek net korrekt om ferieningsflaggen en sa op oerheidsgebouwen te pleatsen (mei útsûndering fan dy fan it Reade Krús).

Ferstjerren
By it ferstjerren fan in lid fan it Keninklik Hûs, wurdt troch de Kommissaris fan de Keninginne meastentiids ek oan 'e boargers in fersyk dien om 'e nasjonale flagge healstôk te hingjen. De nasjonale flagge, om't it in nasjonaal barren is. Yn tsjinstelling ta de oerheid, meie boargers dy't gjin Nederlânske flagge hawwe mar dochs harren meilibjen kenber meitsje wolle, ek in Fryske flagge healstôk hingje.

Njonken ús tradysje, dy't dan ek foarskreaun wurdt, om de flagge by rou healstôk te hingen, is it ek passend om in swarte wimpel by de flagge op te hingjen.

De flagge kin dan gewoan yn 'e top hyst wurde. Lykwols jildt dêrby ek wer foar oerheden en ynstellings: by nasjonale rou de Nederlânske flagge! By it ferstjerren fan bygelyks de boargemaster, kin de gemeente of de stêd de gemeente- of stedsflagge healstôk hingje of toaie mei in swarte wimpel.

Meardere flaggen
By it brûken fan meardere flaggen fan ûnderskate oerheden (ryk, provinsje, gemeente/stêd) jildt:

by twa flaggen:
de wichtichste flagge rjochts (eareplak), dat is út it gebou wei sjoen

by trije flaggen:
de wichtichste yn 'e midden, de ien nei wichtichste rjochts en de minst wichtige lofts dêrfan 

by fjouwer of mear flaggen
is de folchoarder fan RJOCHTS nei LOFTS

Provinsjeflaggen
Foar it brûken fan 'e provinsjeflaggen jildt de rangoarder lykas se yn 'e Ridderseal (Steaten-Generaal yn De Haach) hingje:

1. Brabân
2. Limboarch
3. Gelderlân
4. Súd-Hollân
5. Noard-Hollân
6. Seelân
7. Utert
8. Fryslân
9. Oerisel
10. Grinslân
11. Drinte
12. Flevolân

Se meie lykwols ek op alfabetyske folchoarder fan 'e offisjele namme hongen wurde.

Gemeenteflaggen/stedsflaggen

By eveneminten dêr't alle gemeenteflaggen en stedsflaggen by komme te hingjen, jildt ek de alfabetyske folchoarder fan de offisjele namme, ek wer fan rjochts nei lofts. Foar de stedsflaggenallinne jildt de folgjende protokollêre folchoarder (al sûnt mear as 400 jier):

1. Ljouwert
2. Boalsert
3. Frjentsjer
4. Snits
5. Dokkum
6. Harns
7. Starum
8. Sleat
9. Warkum
10. Drylts
11. Hylpen

In útsûndering foar de stedsflaggen is de pleatsing by de finish fan in alvestêdetocht. Dan komme de flaggen te hingjen yn 'e folchoarder fan 'e rûte.

Wimpels
Foar it tapassen fan wimpels, mei útsûndering fan 'e oranje wimpel, jilde einliks gjin krekte regels. De oranje wimpel wurdt allinne brûkt by de jierdeis fan leden fan it Keninklik Hûs.

In kombinaasje fan 'e Fryske flagge mei in oranje wimpel is yn prinsipe (allinne foar boargers en op 'e krekte dagen) mooglik, lykas bygelyks de nasjonale flagge mei in stedswimpel. Dat jildt op 'en nij NET foar oerheden.

Dêrnjonken meie wimpels dei en nacht úthongen wurde.

Wat minder bekend is, is it brûken fan in swarte wimpel as teken fan rou. Dy kin op soksoarte mominten oan de flagge, dy't dan yn top bliuwt, tafoege wurde.