Oersjoch fan de doarpswapens en -flaggen yn Fryslân

Achtkarspelen
Alle wapens en flaggen binne registrearre

Boelensloane	G.J. 1999	Koatstertille (W)	G.J. 2005
Bûtenpost	G.J. 1991	Surhústerfean (flekke)	G.J. 1987
Droegeham	G.J. 2000	Stynsgea	G.J. 1999
Gerkeskleaster-Strobos	G.J. 1994	Surhuzum	G.J. 1991
Harkema (de)	G.J. 1992	Twizel	G.J. 1999
		Twizelerheide	G.J. 1999

Boarnsterhim
Alle wapens en flaggen binne registrearre yn it G.J. 1986

Akkrum W	Idaerd	Sibrandabuorren
Aldeboarn (flekke) W	Jirnsum	Terherne W
Dearsum W	Nes	Tersoal (W)
Eagum	Poppenwier	Warstiens
Friens	Raerd	Warten G.J. 1974 W
Grou (flekke) W G.J. 1983	Reduzum	Wergea

It Bilt
De "âlde" wapens binne behannele yn it G.J. 1955

&nb

Froubuorren	G.J. 2010
Minnertsgea	G.J. 2003	Sint Jabik (W)	G.J. 2001
Sint Anne (w)	G.J. 2001	Westhoek	G.J. 2000

Dantumadiel

		Readtsjerk	G.J. 2002
Broeksterwâld	G.J. 2002	Rinsumageast	G.J. 1987
Driezum	G.J. 1999	Sibrandahûs	G.J. 2001
De Falom	G.J. 2002	Wâlterswâld	G.J. 1996
Feanwâlden	G.J. 1990	De Westerein	G.J. 1994

Dongeradiel
Alle wapens en flaggen binne registrearre yn it G.J. 1988, m.ú.f. Oostmahorn/De Skâns: GJ 2008

Boarnwert	Hantum	Lytse Jouwer (de)	Peazens-Moddergat
Brantgum	Hantumhuzen	Ljussens	Raard
Ealsum	Holwert	Mitselwier	Ternaard
Eanjum	Ie	Moarre	Waaksens
Easternijtsjerk	Ingwierrum	Nes	Wetsens
Eastrum	Jouswier	Nijewier	Wierum
Foudgum		Oostmahorn/De Skâns

Eaststellingwerf

Appelskea	G.J. 1980	Haulerwyk	G.J. 1986
Donkerbroek	G.J. 1980

Ferwerderadiel

Hallum	G.J. 1995
Marrum-Easternijtsjerk	G.J. 2001

Frjentsjerteradiel

Boer	G.J. 2005
Doanjum	G.J. 2002
Easterbierrum	G.J. 2005
Rie	G.J. 2000
Tsjom	G.J. (2006)

Gaasterlân-Sleat

Aldegea	G.J. 1992
Balk (flekke)	G.J. 1989
Ealahuzen W *	G.J. 2002
Wikel	G.J. 1989

Hearrenfean

Bontebok (W)	G.J. 1997	(1953)
Gersleat W *	G.J. 2000	(1953)
Lúnbert W *	G.J. 2000	(1953)
Mildam	G.J. 2004	(1953)
Nijeskoot	G.J. 2007
Terbant W *	G.J. 2000
Tsjalbert W *	G.J. 2000

Kollumerlân mei tabehearren
Alle wapens en flaggen binne registrearre yn it G.J. 1976

Aldwâld	Muntsjesyl
Boerum	Sânbulten #
Feankleaster	Sweagerbosk
Kollum (flekke) W V	Sweagerfean #
Kollumerpomp	Triemen (de)	# Gearfoege mei Kollumersweach. Wapens en flaggen as sadanich wurde net mear brûkt.
Kollumersweach	Warfstermûne
Lytsewâld	Westergeast

Lemsterlân

Eastersee

(G.J. 2006)

Ljouwert

Goutum	G.J. 1994
Himpens	G.J. 1994
Huzum	G.J. 1994
Swichum	G.J. 1994
Tearns	G.J. 1994
Wurdum (W)	G.J. 1989
Wytgaard	G.J. 1994

Ljouwerteradiel

Aldeleie (W) V	G.J. 2001	1955)
Hijum	G.J. 1996

Littenseradiel
Alle wapens en flaggen binne registrearre

Baaium	G.J. 2001	Jellum	G.J. 2001
Baard	G.J. 2001	Jorwert	G.J. 2001
Bears	G.J. 2001	Kûbaard	G.J. 2001
Boazum W	1991/2001	Leons	G.J. 2001
Britswert	G.J. 2001	Lytsewierrum	G.J. 2001
Easterein	G.J. 2001	Mantgum	G.J. 2001
Easterlittens	G.J. 2001	Reahûs	G.J. 2001
Easterwierrum	G.J. 1995	Rien	G.J. 2001
Hidaard	G.J. 2001	Spannum	G.J. 1997
Hilaard	G.J. 2001	Waaksens	G.J. 2001
Hinnaard	G.J. 2001	Weidum	G.J. 2001
Húns	G.J. 2001	Winsum	G.J. 1990
Iens (Edens)	G.J. 1997	Wiuwert	G.J. 2001
Itens	G.J. 2001	Wjelsryp	G.J. 2000
		Wommels	G.J. 2000

Menameradiel

Berltsum (flekke) W	1991/2002
Wier	G.J. 2007

Nijefurd

Koudum W	G.J. 1994
Molkwar (flekke) W V	G.J. 1995
Warns W	G.J. 2004

Opsterlân
Alle wapens en flaggen binne registrearre

Bakkefean	G.J. 1999	Lúkswâld	G.J. 1999
Beetstersweach	G.J. 1976	Nij Beets	G.J. 1994
Fryske Peallen	G.J. 1994	Oerterp	G.J. 1982
Gordyk (de) (flekke) W	1980/1999	Olterterp	G.J. 1995
Himrik (de)	G.J. 1996	Sigerswâld	G.J. 1994
Jonkerslân	G.J. 1990	Terwispel	G.J. 1982
Langsweagen	G.J. 2000	Tynje (de)	G.J. 1994
Lippenhuzen	G.J. 1991	Wynjewâld	G.J. 2000

Skarsterlân

Aldehaske	G.J. 1989
Jouwer (de) (flekke) W V	G.J. 1991
Haskerhoarne	G.J. 2007
Langwar W *	G.J. 1991
Rottum	G.J. 1992

Smellingerlân

Aldegea	G.J. 1982
Drachten (flekke) W	G.J. 1986
Drachtsterkompenije	G.J. 2002
Houtigehage (de)	G.J. 2001
Nijegea	G.J. 2002
Smelle Ie 1)	G.J. 2007
De Wylgen 1)	G.J. 2007

1) Dizze beide doarpen brûke itselde wapen en deselde flagge

Snits

Ysbrechtum

G.J. 1977

Tytsjerksteradiel
Alle wapens en flaggen binne registrearre yn it G.J. 1984

Aldtsjerk	Garyp	Mûnein	Sumar
Burgum	Gytsjerk	Noardburgum	Suwâld
Earnewâld W	Hurdegaryp	Oentsjerk	Tytsjerk
Eastermar	Jistrum	Ryptsjerk	Wyns

Wûnseradiel
Alle wapens en flaggen binne registrearre In stikmannich dêrfan binne ôfbylde yn it G.J. 1968. Sjoch fierder It Beaken (FRfH), jrg. XXXI, nûmer 3-4, des. 1969

Allingawier	Gaast	Koarnwertersân	Skettens
Arum	Greonterp	Lollum	Skraard
Burchwert W	Hartwert	Longerhou	Skuzum
Dedzjum	Hichtum	Makkum (flekke) W	Surch
Eksmoarre	Hieslum	Parregea W	Tsjerkwert
Ferwâlde	Kimswert	Piaam	Wûns
	Koarnwert	Penjum	Wytmarsum (W)

Wymbritseradiel

Aldegea	G.J. 1999	Hommerts (de) - Jutryp	G.J. 2009
Blauhûs	G.J. 1989	Nijlân (G.J. 1970)	G.J. 1975
Folsgeare	G.J. 2003	Skearnegoutum	G.J. 1989
Gaastmar (de)	G.J. 1991	Wâldsein (flekke)	G.J. 1986
Heech V	G.J. 1990

W =	al langer bekend âlder wapen
(W)	oerlevere fia net serieus te nimmen of ûnwisse boarne
V =	al langer bekende âldere flagge
<v>	dêr is in flagge yn gebrûk, mar is net fêstlein
* =	allinne it wapen registrearre, noch gjin flagge ûntwurpen of bekend
G.J.	Genealogysk Jierboekje, fan 1990 ôf Genealogysk Jierboek, útjûn troch de Fryske Akademy yn Ljouwert. Derefter stiet yn hokker jiergong oft it oanbelangjende wapen registrearre stiet.
(flekke)	Dat wie eartiids yn Fryslân in doarp mei mear "rjochten" (lykas rjocht fan weach en rjochtspraak), as de trochsneed doarpen. Se binne om samar te sizzen yn harren ûntjouwing nei stêd stykjen bleaun. De wapens foar dy "flekken" ûnderskiede har fan 'e gewoane doarpswapens troch de saneamde flekkekroan.

Bliuwe foar ûndersyk noch oer de wapens (flaggen) lykas neamd yn 'e ensyklopedy fan Fryslân (1958) fan 'e folgjende doarpen:

Dronryp (wurdt oan wurke)	W	G.J. 1952	(gem. Menameradiel)
Hearrenfean (it) (flekke)	W		(gem. Hearrenfean)
Hommerts (de) (w.o.wurke)	W		(gem. Wymbritseradiel)
Lemmer (de) (flekke)(w.o. wurke)	W		(gem. Lemsterlân)
Aldebiltsyl	(W) + V		(gem. It Bilt)
Terkaple	W		(gem. Skarsterlân)

Gearfetting

Fan 'e 405 doarpen1) binne foar foar 228 doarpen registrearre: 226 wapens, dêr't 34 "âld" fan binne, en 220 flaggen, dêr't 5 fan "âld" binne. Twa pear doarpen fiere itselde wapen. Fiif doarpen hawwe (noch) gjin flagge, fan ien doarp is de flagge net fêstlein en der binne trije pear doarpen dy't deselde flagge brûke.

Net meiteld binne de wapens fan 'e eardere doarpen Sânbulten en Sweagerfean, dy't gearfoege binne mei Kollumersweach (gemeente Kollumerlân mei tabehearren) en dêr't de wapens en flaggen sadwaande fan ferfallen binne.

De wapens en de flaggen fan de eardere doarpen Ikkerwâld, Dantumawâld (dy't no in part binne fan it doarp Damwâld yn 'e gemeente Dantumadiel) en Ald-Beets (gearfoege mei Beetstersweach yn 'e gemeente Opsterlân) binne yn dit oersjoch ek net meinommen. De wapens en de flaggen fan dizze trije (eks)doarpen wurde brûkt troch de pleatslike "wyk"ferienings: "wyk Ikkerwâld", "wyk Dantumawâld" en "wyk Ald-Beets" en binne ek op dy wize registrearre (as korporaasjewapens).

Foar Bartlehiem is doedestiids (tagelyk mei de oare doarpen yn 'e gemeente Tytsjerksteradiel) allinne in wapen ûntwurpen. Nettsjinsteande it feit dat it gjin offisjeel doarp is en it boppedat yn ferskillende gemeenten leit, hat de Rie, mei fanwege de bekendheid fan it "doarp", it dochs in wapen jûn. Dat wapen is ek net yn dizze telling meinommen.

De doarpen Húns en Leons hawwe elts in eigen wapen, dochs fiere se deselde flagge. De doarpen Smelle Ie en De Wylgen fiere itselde wapen en deselde flagge, krekt as it twillingdoarp De Hommerts - Jutryp.

Fan 'e 31 gemeenten (28 dêrfan mei doarpen), binne der no 8, dêr't alle doarpen fan foarsjoen binne fan in wapen en in flagge.

(stân maart 2010)

1) Tal neffens de Provinsjale Almanak fan Fryslân (útjûn 1999)

“History is the witness that testifies to the passing of time; it illumines reality, vitalizes memory, provides guidance in daily life and brings us tidings of antiquity.”

“Skiednis is de tsjûge fan it ferstriken fan 'e tiid; it smyt ljocht op 'e wurklikheid, hâldt it ûnthâld libben, jout help yn it deistich libben en bringt ús tynge fan it ferline.” Cicero (106-43)

Aktueel

Oersjoch fan de doarpswapens en -flaggen yn Fryslân

“History is the witness that testifies to the passing of time; it illumines reality, vitalizes memory, provides guidance in daily life and brings us tidings of antiquity.”