Internationale Vrouwendag: 'Wêr bliuwe de froulju yn de Fryske literatuer?'
Dichters Aggie van der Meer, Albertina Soepboer, Margryt Poortstra, Tine Bethlehem, Elske Kampen, Sigrid Kingma, Grytsje Schaaf, Lida Dykstra, Janna van der Meer en Ytje Hoekstra staan centraal in het boek van Spoelstra. Zelf heeft ze drie eigen dichtbundels op haar naam staan: Goeie is it wachtwurd (2004), Langst fan ‘e dagen (2011) en Wij yn ’e draaimûne (2019). Daarnaast schrijft ze ook proza.
Hoe ben je zelf begonnen met Fries schrijven?
“In mijn interviewbundel heb ik de dichters gevraagd hoe ze het Fries schrijven geleerd hebben, en hoe ze de Friese literatuur zijn ingerold. Wat mijzelf betreft heb ik leren lezen en schrijven in het Fries, omdat de school in Hijum een tweetalige school was. De eerste twee klassen waren alles in het Fries, in de derde klas kwam het Nederlands erbij. Na publicaties in korfbalkrantje De Goocheme Goaijer, op de Skriuwerskalinder en in tijdschrift Frysk en Frij, in het Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum (FLMD) en optredens met de groep Los Sân, werd ik in 2002 redactielid van Fries literair tijdschrift Hjir.”
Hoe zie jij het dat de Gysbert Japicxprijs veel vaker aan een man is toegekend dan aan een vrouw?
“Ik vind het frappant, het intrigeert me wel. In de interviews van het boek zie je dat er heel verschillend op gereageerd wordt, van ‘logisch’ tot ‘schandalig’. Persoonlijk vind ik het vooral jammer, omdat het betekent dat schrijvende, dichtende vrouwen en hun werk minder aandacht en waardering hebben gekregen. Daarmee komen verhalen van vrouwen in de Friese literatuur niet goed voor de dag. Dat is voor iedereen jammer. Het werkt ook door naar jongere vrouwen, die kunnen zichzelf daardoor minder goed terugvinden in de Friese literatuur.”
Moet er een prijs komen voor literair werk van vrouwen (zoals voor het Nederlandse taalgebied de voormalige Anna Bijns-prijs en nu de Opzij-prijs)?
“Een betere optie lijkt mij om de Gysbert Japicxprijs op te delen en er weer een jaarlijkse prijs van te maken, de ene keer voor werk van vrouwen, de andere keer voor werk van mannen, eventueel ooit eens een aparte editie voor non-binair of breder lhbty+-werk. Ik bedacht het toen het boek al bij de drukker lag. Dat zul je altijd zien dat je dan nog de beste ideeën krijgt. Maar ik zou zeggen, probeer het eens tien jaar. Dan komt er een betere afspiegeling van de Friese literatuur, van de Friese wereld naar voren. Dan krijg je een andere dynamiek.”
Is er al nieuw dichtwerk van jou op komst?
“Jazeker. In 2026 wil ik aan de slag met het samenstellen van mijn vierde dichtbundel.”
Te koop
Janneke Spoelstra's Wêr bliuwe de froulju? - Ynterviewbondel oer de Fryske literatuer (1988-2023) is voor €22,50 te koop of te bestellen bij alle boekhandels.
Ut de Smidte
Ut de Smidte is het Friestalige blad voor donateurs en leden van de Fryske Akademy. Het blad verschijnt doorgaans twee keer per jaar en biedt informatie over onderzoek, publicaties en publieksactiviteiten van ons instituut. Voor €25,- per jaar bent u al donateur.