Wat levert vernatten van veen op in de praktijk voor klimaat, natuur én een toekomstbestendig boerenbedrijf? Kun je boeren op nat veen en hoe doe je dat? Die vragen stonden centraal tijdens een excursie naar de Veen Innovatiepolder Hegewarren, waar afgelopen zaterdag zo’n 35 deelnemers op de fiets een kijkje namen. De rondleiding werd georganiseerd door het Landbouwkundig Werkverband van de Fryske Akademy en de Friese Milieu Federatie en gaf een inkijk in innovatieve manieren om het veenweidegebied toekomstbestendig te maken.

Na een introductie over de uitdagingen in het veenweidegebied, zoals bodemdaling en de uitstoot van broeikasgassen, en de rol van Stichting VIP-Hegewarren, werd de groep opgesplitst en rondgeleid door het gebied. De stichting beheert twee proefbedrijven: een veen-natuurmelkveebedrijf en een veen-waterbedrijf, waar wordt gewerkt aan nieuwe vormen van gebruik van natte veengronden.

Bij het melkveebedrijf vertelde Ids van der Ploeg, manager van de Stichting, over het zoeken naar de juiste combinatie van slootpeilen en infiltratiedrains om het veen zo nat mogelijk te houden. Nat veen is echter kwetsbaar voor vertrapping door vee. Daarom wordt hier een aangepast beweidingssysteem toegepast: koeien grazen dagelijks alleen de groei van de afgelopen dag weg. Deze aanpak bevordert de vorming van een stevige graszode en vergroot daarmee de draagkracht van de bodem.

Bij het veen-waterbedrijf, zo liet Jasper van Belle zien, wordt onder andere geëxperimenteerd met lisdodde. Aan de rand van een proefveld kregen deelnemers uitleg over het aanleggen van een zaaibed (bij voorkeur door de bodem zo min mogelijk te verstoren), over zaaimethoden, waterpeilbeheer en ook: bescherming tegen ganzen. Lisdodde blijkt goed te groeien op de voormalige voedselrijke landbouwgrond. Naarmate de bodem voedselarmer wordt, zal riet steeds meer terrein winnen.

Bij beide proefbedrijven staat niet alleen ecologie centraal, maar ook economische haalbaarheid. Dat is van groot belang voor de toekomst bedrijven in het gebied, maar ook voor de innovatiepolder zelf, die voor de helft afhankelijk is van subsidie en de rest uit eigen inkomsten moet halen.

De organisatoren kijken terug op een geslaagde excursie. De deelnemers kregen volop gelegenheid om vragen te stellen en met elkaar in gesprek te gaan. De deskundigheid van Ids van der Ploeg en Jasper van Belle maakten het beeld compleet van een sector die volop in beweging is en zoekt naar nieuwe manieren om natuur en ondernemerschap hand in hand te laten gaan.

Regelmatig komen de bijeenkomsten of de sprekers van het Landbouwkundig Werkverband in de media.

• “Veenweide was vroeger een zaak van boer en lokale politiek. Nu bemoeit iedereen zich ermee” een interview met Mark Raat in de Leeuwarder Courant. Raat promoveerde bij de Fryske Akademy en praat in het artikel over zijn onderzoek naar aanleiding van zijn verhaal bij het Landbouwkundig Werkverbând op 20 februari 2026. Lees hier het artikel
• Ina Koostra Vogel schreef over de bijeenkomst van 20 februari 2026 een artikel in De Veldpost: “Lessen trekken uit verleden in besluitvorming Veenweidegebied”. Lees hier het artikel
• Een kort verslag van de bijeenkomst van 16 januari 2026 met Frits van der Schans en Kasper van Benthem staat op de LinkedIn-pagina van het Fries Landbouwmuseum. Lees hier het verslag
• Rob van Lint, voorzitter van het CTGB hield een verhaal over hun werkwijze en de spanning tussen het middelengebruik en zaken als voedselveiligheid, voedselzekerheid en bescherming van het milieu. Ook aanwezig bij het debat waren: Jan Roelsma (Wetterskip Fryslân) en Nicolette Quaedvlieg (GroentenFruit Huis). De Leeuwarder Courant hold in ynterview mei Rob van Lint nei oanlieding fan de gearkomste. Lees hier het artikel