Spring naar hoofd-inhoud
Scholieren op de drietalige Otto Clantskoalle in Boksum. Foto: Het Hoge Noorden

Meertaligheid en taal leren

De Fryske Akademy onderzoekt maatschappelijke en individuele aspecten van meertaligheid, in de eerste plaats onder taalminderheden. Er is daarbij bijzondere aandacht voor onderwijs en beleid, en voor de verwerving van Fries, Nederlands en Engels in de provincie Fryslân.

De tweetalige provincie Fryslân is de enige regio in Nederland waar al bijna een halve eeuw lang structureel en periodiek onderzoek naar de positie van een minderheidstaal wordt gedaan. Onze studies naar de Friese samenleving als meertalig laboratorium, waar naast Nederlands en Fries ook streektalen worden gesproken, zijn zowel theoretisch als methodologisch van groot belang voor het onderzoek naar meertaligheid in Europa.

Het Mercator European Research Centre on Multilingualism and Language Learning speelt een belangrijke rol binnen dit thema. Dit centrum, opgericht in 1987 door de Europese Unie als onderdeel van een internationaal academisch netwerk, heeft een sleutelrol bij het onderzoek en de inventarisatie en verspreiding van expertise op het gebied van taalminderheden en meertalig onderwijs.

In dit thema wordt ook onderzoek gedaan naar de effecten van het meertalig onderwijs in Fryslân op de talige en cognitieve ontwikkeling van kinderen. Daarnaast bouwt ons taalsociologische onderzoek voort op een traditie die Fryske Akademy inzette in de jaren 1960 met het onderzoek van Lieuwe Pietersen naar lees- en praatgewoonten in Fryslân. Verbindingen zijn er met de thema’s Synchronie en diachronie in taal en Taaldescriptie en standaardisering.

De maatschappelijke situatie en studie van het Fries is relevant als casus voor andere taalminderheden en internationale samenwerking vindt dan ook veelvuldig plaats binnen dit thema.

 

 

Onderzoeksdoelen

De komende jaren richten we ons op:

  • Versterken van de samenwerking met de bestaande Friese partners, zoals op het vlak van de haalbaarheid en implementatie van de doorgaande leerlijn in het onderwijs;
  • Vversterking van de link tussen taalsociologisch en taalkundig onderzoek;
  • Uitbouwen van onderzoek naar meertalige taalverwerving en taalverwerking in Fryslân;
  • Onderzoeken van taalkeuze en taalgebruik in nieuwe sociale media;
  • Verder uitbouwen van de netwerkfunctie buiten Europa;
  • Uitbouwen van de internationale netwerken en samenwerking daarbinnen;
  • Versterken van onze positie in discussies over internationaal taalbeleid rond taalminderheden.

 

 

Lopende projecten

  • Promotietraject Derde-taalwinning door vroege en late(re) tweetaligen (2012-2017), door Mirjam Günther-van der Meij. In dit project wordt gekeken naar de taalontwikkeling van het Engels als een derde taal die sterk verwant is aan de eerste en tweede taal, het Fries en het Nederlands. Het doel is om uit te vinden of de mate van tweetaligheid invloed heeft op de derde-taalontwikkeling.
  • Promotietraject Taalbehoud en taalverlies in het Fries: een sociolinguïstisch profiel (2013-2017), door Nika Stefan. De uitkomst van dit project moet meer inzicht geven in de verscheidene soorten Fries die tegenwoordig worden gebruikt en hoe die verschillende profielen verbanden leggen met sociologische, geografische en demografische variatie in de maatschappij.